Bạn có tin được không? Việt Nam - đất nước nổi tiếng với phở, bún, bánh mì, nem và vô vàn món ngon khác - lại chính là quốc gia có lượng tiêu thụ mì ăn liền (mì tôm) bình quân đầu người đứng số một thế giới. Theo số liệu mới nhất tính đến năm 2024, trung bình mỗi người Việt Nam ăn khoảng 81 gói mì mỗi năm. Điều này đồng nghĩa với việc cứ khoảng 4 đến 5 ngày, chúng ta lại thưởng thức một tô mì ăn liền. Một số nguồn tin khác thậm chí còn cho rằng con số này lên tới 85 gói/năm.
Dù là con số nào, Việt Nam vẫn giữ vị trí "nhà vô địch" về độ yêu thích mì tôm. Vậy tại sao người Việt lại ưa chuộng món ăn này đến thế? Và một thắc mắc thú vị khác: Tại sao trong mì thường không có tôm nhưng chúng ta vẫn gọi là "mì tôm"?
Việt Nam tiêu thụ mì gói xếp thứ mấy thế giới?
Để hình dung rõ hơn về "độ nghiện" mì tôm của người Việt, chúng ta hãy nhìn vào các số liệu từ Hiệp hội Mì ăn liền Thế giới (WINA) năm 2024. Xét về tổng lượng tiêu thụ toàn quốc, Việt Nam đứng thứ tư thế giới với khoảng 8,14 tỷ gói, xếp sau ba quốc gia có dân số đông hơn rất nhiều:
Trung Quốc: Tiêu thụ 42,2 tỷ gói. Với dân số hơn 1,4 tỷ người, mì tôm rất hợp gu văn hóa ẩm thực Trung Hoa - nơi mì vốn là biểu tượng của sự trường thọ. Người dân ở đây ưa chuộng vị súp bò ngũ vị hương đậm đà.
Indonesia: Tiêu thụ 14,5 tỷ gói. Đây là quốc gia đông dân nhất Đông Nam Á và là quê hương của thương hiệu Indomie nổi tiếng. Người Indonesia đặc biệt thích mie goreng (mì xào khô) với vị ngọt, cay, dầu hành đặc trưng.
Ấn Độ: Tiêu thụ 8,7 tỷ gói. Thương hiệu Maggi tại đây phổ biến đến mức được gọi là "mì hai phút", xuất hiện trong mọi bữa ăn từ trường học đến văn phòng với vị masala cay nồng.
 |
| Năm 2024, Việt Nam tiêu thụ hơn 8 tỉ gói mì ăn liền |
Tuy nhiên, nếu tính theo bình quân đầu người, Việt Nam mới là quốc gia đứng đầu với 81 gói/người/năm, vượt qua cả Hàn Quốc (nổi tiếng với mì cay, đạt 73 gói/người/năm) hay Thái Lan.
Vì sao người Việt ăn mì tôm nhiều đến vậy?
Có hai lý do chính giải thích cho việc mì tôm len lỏi vào mọi ngóc ngách đời sống tại Việt Nam:
1. Sự tiện lợi và giá thành rẻ
Mì tôm luôn gắn liền với tiêu chí "ngon - bổ - rẻ". Với giá chỉ trên dưới 5.000 VND, chỉ nhỉnh hơn một ly trà đá hoặc là 1 ly cà phê đen không đường, bạn đã có ngay một bữa ăn nóng hổi trong 3 đến 5 phút.
Đối với học sinh, sinh viên, công nhân hay những người bận rộn, mì tôm chính là "cứu tinh". Trong ký ức của nhiều người, những đêm thức khuya ôn thi hay những ca làm muộn, một gói mì tôm kèm thêm quả trứng gà và “xịn xò” hơn là thêm vài cọng giá hoặc rau nữa là có tô mì thượng hạng.
 |
| Mì tôm 2 trứng + Sting 😆 |
Bên cạnh đó, mì tôm có độ phủ sóng cực kỳ rộng rãi. Từ tiệm tạp hóa nhỏ ở làng quê đến siêu thị lớn hay các sàn thương mại điện tử, đâu đâu cũng có bán mì tôm. Nó có mặt trong ba lô của dân phượt, vali của du học sinh, trong tủ bếp của các bà nội trợ và cả trong những thùng hàng cứu trợ.
 |
| Du học sinh đua nhau khoe những chiếc vali chất đầy mỳ tôm |
2. Hương vị "hợp gu" và sự sáng tạo
Các hãng mì tại Việt Nam đã nghiên cứu rất kỹ để tạo ra những hương vị phù hợp với khẩu vị địa phương. Điển hình như "mì quốc dân" Hảo Hảo tôm chua cay với vị chua, cay, mặn đặc trưng mà hầu như người Việt nào cũng từng ăn qua.
Sự sáng tạo của các doanh nghiệp cũng rất đáng nể với đủ loại hương vị: lẩu Thái, bún riêu cua, gà chiên, hay các dòng mì ít muối, bổ sung chất xơ. Thị trường hiện có hơn 50 công ty cạnh tranh khốc liệt, từ các ông lớn như Acecook, Masan, Uniben đến các thương hiệu quốc tế. Điều này thúc đẩy sự ra đời của nhiều phân khúc, từ mì ly tiện dụng đến mì cao cấp giá hàng trăm nghìn đồng có kèm thịt thật, tôm thật.
Tại sao mì ăn liền gọi là 'mì tôm' dù không có con tôm nào?
Mì tôm là cách gọi quen thuộc của người Việt đối với mì ăn liền nhưng tại sao lại gọi như thế chưa chắc ai cũng biết. Thực chất, cái tên này mang cả một câu chuyện lịch sử:
Nguồn gốc: Mì ăn liền được ông Momofuku Ando (người sáng lập Nissin - Nhật Bản) phát minh vào năm 1958 với sản phẩm đầu tiên là mì gà (Chicken Ramen).
Du nhập vào Việt Nam: Mì ăn liền xuất hiện tại Việt Nam từ những năm 1970 và phổ biến rộng rãi sau thời kỳ Đổi mới. Thời điểm đó, thương hiệu mì Miliket với hình ảnh hai con tôm trên bao bì giấy màu vàng (thường được gọi vui là "bao xi măng") đã trở thành biểu tượng.
Cách gọi tên: Trong những năm 1980 - 1990, mì ăn liền là món ăn sang chảnh, thường chỉ khi ốm hoặc dịp Tết mới được ăn. Vì bao bì in hình con tôm và sử dụng hương liệu tôm để tạo vị ngọt, người Việt đã quen gọi chung tất cả các loại mì ăn liền là "mì tôm".
Tương tự như cách người miền Nam gọi mọi loại xe máy là "xe Honda", cái tên "mì tôm" đã ăn sâu vào tiềm thức, dù sau này có rất nhiều hương vị khác như bò, gà hay heo.
Tổng kết
Việt Nam dẫn đầu thế giới về tiêu thụ mì tôm bình quân đầu người là kết quả của sự kết hợp giữa giá thành rẻ, sự tiện lợi tối đa và hương vị được tinh chỉnh hoàn hảo cho người Việt. Từ một món ăn xa xỉ thời bao cấp, mì tôm đã trở thành một phần văn hóa, một mảnh ký ức gắn bó với mọi tầng lớp trong xã hội, từ ký túc xá đến bàn nhậu, từ làng quê đến thành thị. Dù thực tế thường không có tôm thật, nhưng cái tên "mì tôm" vẫn mãi là một phần thú vị trong đời sống ẩm thực của chúng ta.
Đăng nhận xét